‏نمایش پست‌ها با برچسب آموزش لینوکس. نمایش همه پست‌ها
‏نمایش پست‌ها با برچسب آموزش لینوکس. نمایش همه پست‌ها

۱۳۹۳ بهمن ۱۲, یکشنبه

چگونه در هنگام نصب اوبونتو به صورت دستی اقدام به پارتیشن بندی کنیم؟

یکی از مهمترین مراحل نصب توزیع های لینوکس پارتیشن بندی در هنگام نصب است، گرچه این موضوع به کررات در وب توضیح داده شده اما به هر حال بازگوکردنش هم خالی از لطف نیست انشالا به کار یکی بیاد :) تو این پست به طور تصویری پارتیشن بندی رو در دو حالت مختلف در توزیع اوبونتو توضیح میدم.

اگر یک دیسک خالی داشته باشم

۱. برای این کار ابتدا با دیسک زنده اوبونتو سیستم رو بوت کنید این کار با سی دی زنده یا یو اس بی قابل بوت انجام میشه. 
۲. شروع به نصب نموده، در مرحله چهار گزینه "Something else" مطابق تصویر زیر انتخاب کنید:
۳. پس از انتخاب این گزینه دیسک خود را بصورت یکی از دو حالتهای /dev/sda یا  /dev/mapper/pdc_* مشاهده میکنید. مطابق تصویر زیر بر روی  "New Partition Table..." کلیک کنید در این مرحله شما باید فضای خالی دیسک را مشاهده کنید!


۴. ساخت پارتیشن (SWAP) این مرحله اختیاری است اما توصیه میشود انجام داده شود! یکی از موارد کاربرد این پارتیشن در زمانی است که سیستم را به حالت هایبرنت میبرید.  گزینه free space را انتخاب و سپس بر روری علامت + کلیک کنید در مرحله بعد پارتیشن مورد نظر را مانند تصویر زیر ست کنید:

نکته ای که در این جا باید مد نظر داشت این است که دارتیشن سواپ را اندازه رم یا بیشتر از آن در نظر بگیرید مثلا اگر رم سیستم ۵۱۲ است پارتیشن سواپ را ۱ گیگ در نظر بگیرید. 

۵- ساخت پارتیشن ریشه یا "/": این پارتیشن شامل فایل های سیستمی، فایل های مربوط به کرنل یا هسته فایل های مربوط به بوت و...
در ادامه بر روی free space و + کلیک کنید و پارامترهای مورد نظر را همانند تصویر زیر ست کنید:

۱۰ تا ۲۰ گیگ معمولا برای پارتیشن "/" کافی است.
۶- ساخت پارتیشن هوم /home این پارتیشن شامل اسناد، موزیک و فایل های مربوط به کاربر است. ساخت پارتیشن خانه هم همانند مرحله ۵ است.
۷- ساخت پارتیشن های   /boot/tmp و /var که کاملا اختیاری است و از نظر من هیچ احتیاجی به ساختن این پارتیشن ها وجود ندارد مگر بنا به نیاز کاربر. فضای مورد نیاز بنا به نیاز کاربر است:
*پارتیشن boot/ معمولا بین ۱۰۰ تا ۵۰۰ مگ در نظر گرفته میشود.
** پارتیشن های var/ و tmp/ معمولا کمتر از ۵ گیگ است.
پس از اتمام مراحل بالا شما با پنجره ای همانند زیر روبرو میشود

اگر دیسک حاوی یکی از نسخه های سیستم عامل ویندوز باشد
۱. برای این کار ابتدا با دیسک زنده اوبونتو سیستم رو بوت کنید این کار با سی دی زنده یا یو اس بی قابل بوت انجام میشه. 
۲. شروع به نصب نموده، در مرحله چهار گزینه "Something else" مطابق تصویر زیر انتخاب کنید
۳. درایوهای مونت شده را از حالت مونت خارج و مطابق تصویر زیر عمل کنید:

در ادامه باید تصویر زیر را مشاهده کنید:


۴- ایجاد فضای خالی برای اوبونتو:
ابتدا درایو ویندوزرا انتخاب کنید (مهم: لودر loader را انتخاب نکنید!). درایو مورد نظر باید بزرگترین درایو باشد. پس از انتخاب درایو ویندوز بر روی دکمه ...change کلیک کنید. سای پارتیشن ویندوز را به ۶۰ درصد حجم فعلی‌اش کاهش دهید.

*اگر تمایل داشته باشید میتوانید بعضی از پارتیشن هایی که نیاز ندارید با کلیک کردن بر روی دکمه - پاک کنید. توجه! پارتیشن ویندوز را پاک نکنید! 
جدول پارتیشن پس از طی این مراحل باید به شکل زیر باشد:

در انتها باید باقی مراحل را مانند مراحل ۴ الی ۷ در قسمت اگر یک دیسک خالی داشته باشم طی کنید.

*مطالب بالا در واقع بخشی از مطالب ارائه شده در سایت askubuntu است که ترجمه شده و در اختیار شما عزیزان قرار گرفته، مطالب بیشتر در مورد پارتیشن بندی رو میتونید با مراجعه به این لینک مطالعه کنید.
منابع:
http://askubuntu.com/questions/343268/how-to-use-manual-partitioning-during-installation

۱۳۹۳ بهمن ۹, پنجشنبه

مواردی که کاربران قبل از ورود و استفاده از توزیع های لینوکسی باید بدانند!

 حقیقتش رو بخواهید من خودم قبل از اینکه به سمت اوبونتو بیام اصلا هیچ ذهنیتی نسبت به لینوکس و توزیع های لینوکسی نداشتم و کاملا هم اتفاقی با اوبونتو آشنا شدم که خودش یه پست جداگونه رو میطلبه :) به همین خاطر این مطلب رو برای کسایی مینویسم که قصد استفاده و تجربه توزیع های لینوکسی رو دارند. یکی از مشکلاتی که میشه گفت اکثر کاربران تازه کار با این سیستم عامل دارند این است که فکر میکنن روشهای ویندوزی هم اینجا کارساز است و میتونن مشکلشون رو رفع کنند! خوب این خودش اولین مشکل است! شما باید بدونید لینوکس ویندوز نیست! یادتون باشه توزیع های لینوکسی کلا ساختارش با سیستم عامل هایی مثل ویندوز سون متفاوت است به همین خاطر هم انتظار نداشته باشید روشهای ویندوزی اینجا زیاد کارساز باشه! پس تفاوتهایی هم که دارن منطقی هستش و شما به عنوان کاربر باید خودتون رو با شرایط جدید سازگار کنید! :) مطالعه و سرچ کردن در مورد موضوعات زیر میتونه به شما در درک مناسب واستفاده از توزیع های لینوکسی کمک کنه:
  1. ساختار فایل در توزیع های لینوکسی
  2. ساختار پوشه ها در توزیع های لینوکسی
  3. نحوه پارتیشن پارتیشن بندی در توزیع های لینوکسی (خیلی خیلی مهم!)
  4. روشهای نصب برنامه در توزیع های لینوکسی
  5. نرم افزارهای مشابه و جایگزین برای انجام دادن کارهایتان
  6. سرچ در مورد میزکارهای مورد استفاده در توزیع های مبتنی بر لینوکس
  7. سرچ در مورد توزیع های محبوب و اینکه کدومشون برای شما مناسب تر است!
  8. سرچ در مورد مشکلات احتمالی در بدو ورود به توزیع های لینوکسی
  9. آشنایی مقدماتی با دستورات پایه ای خط فرمان ( خونسردی خودتون رو حفظ کنید خط فرمان لولو خور خوره نیست! :)) )
از بین موضوعات بالا ۲ مورد اول، گزینه ۱ و ۲ شاید زیاد به کار کاربران عادی مثل خودم :-) که بیشتر فعالیتشون وبگردی، دیدن فیلم، گوش دادن به موسیقی و کار کردن با اسناد آفیس هستش زیاد نیاد! اما اگه یه کمی اطلاعات داشته باشید بد نیست! اما سایر موارد بهتر است در موردشون مطالعه و سرچ کرد! از بین موارد بالا گزینه ۳ که نحوه پارتیشن بندی هستش هرکسی که قصد ورود به این سیستم عامل رو داره باید یاد بگیره! چون سهل انگاری و اشتباه در پارتیشن بندی همانا، به فنا رفتن اطلاعاتان هم همانا! :))  پس دقت لازم رو داشته باشید! این رو یادتون باشه شما سالیان سال با سیستم عامل ویندوز سر کردید پس تغییر در اوایل ممکنه براتون سخت باشه چون روشهایی که اونجا مرسوم بوده ممکنه اینجا در بعضی موارد خوب جواب نده! پس داشتن اطلاعات در موارد بالا مسیر شما رو در فراگیری و مواجه شدن با تغییر رو راحتر میکنه! موارد بالا رو خودم سعی میکنم یواش یواش و آرام ( از اونجایی که آدم تنبلی هستم و این پست هم بعد از چند سال نوشتم) در وبلاگ قرار بدم اما اللحساب شما خودتون زحمت سرچ کردن موارد بالا رو بکشید :))) 

۱۳۹۰ آبان ۲۱, شنبه

اوبونتو محبوب ترین و کاربرپسندترین توزیع لینوکس


نمایی از دسکتاپ لینوکس اوبونتو
در این پست قصد دارم توزیع لینوکس اوبونتو، یکی از محبوب ترین و کاربرپسندترین توزیع لینوکس را معرفی کنم. اوبونتو (به انگلیسی: Ubuntu) یک توزیع گنو/لینوکس است که بر مبنای توزیع دبیان پایه‌گذاری شده‌است؛ اما با آن تفاوت دارد. نام اوبونتو از یکی از مفاهیم آفریقای جنوبی به معنی «انسانیت نسبت به دیگران» (به انگلیسی: Humanity Towards Others) گرفته شده‌است. از ویژگی‌های بارز اوبونتو می‌توان به کاربرپسند بودن، سادگی، زیبایی، سرعت و عدم نیاز به سخت‌افزار پیچیده اشاره کرد.
این سیستم‌عامل یکی از کاربرپسندترین توزیع‌های گنو/لینوکس است و در مدت نسبتا کوتاه عمر خود، توانسته رشد خیره‌کننده‌ای در جذب کاربران عادی داشته باشد. بر طبق آمار وب، این توزیع در بین دیگر توزیع‌های گنو/لینوکس ۵۰ تا ۷۰ درصد سهم بازار را بدست آورده‌است. در ایران نیز این سیستم‌عامل کاربران زیادی را جذب کرده و جامعهٔ مجازی نسبتا خوبی در کنار آن شکل گرفته‌است. اوبونتو دارای پشتیبانی نسبتا خوبی از تمام زبان‌های زنده دنیا از جمله زبان فارسی است.
در این پست قصد دارم توزیع لینوکس اوبونتو، یکی از محبوب ترین و کاربرپسندترین توزیع لینوکس را معرفی کنم.
اوبونتو (به انگلیسی: Ubuntu) یک توزیع گنو/لینوکس است که بر مبنای توزیع دبیان پایه‌گذاری شده‌است؛ اما با آن تفاوت دارد. نام اوبونتو از یکی از مفاهیم آفریقای جنوبی به معنی «انسانیت نسبت به دیگران» (به انگلیسی: Humanity Towards Others) گرفته شده‌است.
اوبونتو هر ۶ ماه یک بار نسخهٔ جدیدی را عرضه می‌کند. هر نسخه از اوبونتو، تا ۱۸ ماه پس از انتشار آن نسخه، پشتیبانی می‌شود. اوبونتو دارای نسخه‌هایی با پشتیبانی بلند مدت نیز هست که به جای پشتیبانی ۱۸ ماهه، ۳ سال پشتیبانی برای نسخهٔ ویژهٔ رایانه‌های شخصی و ۵ سال پشتیبانی برای نسخه‌های سرور ارائه می‌کند.

داشبورد اوبونتو ۱۱.۱۰
آخرین نسخه اوبونتو، نسخه ۱۱٫۱۰ و با نام "پلنگ راه‌راه آمریکایی|پلنگ راه‌راه" است که براساس اعلام قبلی در تاریخ ۱۳ اکتبر ۲۰۱۱ منتشر شد.  اولین نسخه اوبونتو در ۲۰ اکتبر ۲۰۰۴ عرضه شد و به عنوان یک شاخه شاخه از دبین گنو/لینوکس به طور موقت آغاز به کار کرد؛ هدف آن این بود که از کد دبین استفاده کند تا هر شش ماه یک نسخه جدید از اوبونتو را عرضه نماید. برخلاف برخی از شاخه‌های همه منظوره دیگر دبین مانند Xandros، Linspire و Libranet کنونیکال به فلسفه دبین پایبند بوده و اغلب اوقات به جای تکیه بر متن‌های بسته به عنوان مدل تجاری خود به فلسفه نرم‌افزار آزاد تکیه می‌کند. یکی از نکات مورد توجه در پروژه اوبونتو، تأکید بر دسترسی و جهانی‌سازی است. به همین منظور این نرم‌افزار برای تمام ملیت‌ها موجود است. کار کردن با آن بسیار راحت است و حتی کاربران ناآشنا هم، به راحتی به محیط آن عادت می‌کنند.
همهٔ نسخه‌های اوبونتو تا ابد رایگان هستند. دیسک‌های فشردهٔ اوبونتو به رایگان برای کسانی که آن را از طریق پست الکترونیکی درخواست کرده‌اند، فرستاده می‌شود. همچنین پروژه‌ای با نام ادوبونتو وجود دارد که این سیستم‌عامل همان‌طور که از نامش هم مشخص است، برای استفاده در کلاس‌های درس و محیط‌های آموزشی مناسب است. پروژهٔ دیگری نیز از این سیستم‌عامل با نام کوبونتو طراحی شده‌است که از میزکار کی‌دی‌ای استفاده می‌نماید. خانواده اوبونتو شامل اوبونتوی رومیزی، اوبونتو سرور، کوبونتو نِت‌بوک[واژه‌نامه ۳]، کوبونتو، ادوبونتو، گوبونتو، اوبونتو MID، اوبونتو نِت‌بوک، اوبونتو JeOS، اوبونتو Enterprise Cloud، اوبونتو استودیو، Mythbuntu، زوبونتو و لوبونتو می‌شود.
بنیاد Wikimedia، موسسه پشتیبانی کننده پروژه ویکی‌پدیا اعلام کرد که در حال مهاجرت دادن مجموعه سرورهای خود به توزیع اوبونتو است. این مهاجرت بخشی از تلاش این بنیاد برای نگهداری آسانتر ۴۰۰ سرور پروژه‌های مختلف این بنیاد (به علت حرفه‌ای بودن فدورا) است که پیش از این از نسخه‌های مختلف Redhat و Fedora استفاده می‌کرده‌اند. تمرکز اوبونتو برقابلیت استفاده شامل استفاده گسترده از ابزار sudo است که به کاربران اجازه می‌دهد که وظایف مدیریتی خود را بدون ایجاد یک نشست ابر کاربر انجام دهند. اوبونتو به ۲۵۶ مگابایت RAM و پس از نصب برروی دیسک سخت به سه گیگابایت از فضای دیسک سخت نیاز دارد (هرچند روش‌های دیگری برای نصب و اجرای اوبونتو برروی سخت افزارهای با قابلیت کمتر وجود دارد).

منبع:

۱۳۹۰ آبان ۲۰, جمعه

کاربردهای سیستم‌عامل‌های شکل گرفته بر پایه لینوکس

در گذشته یک کاربر لینوکس برای پیکربندی و نصب سیستم خود، نیازمند دانش بالایی از رایانه بود. این دلیل به علاوه جذاب بودن دسترسی به درون سیستم، باعث شده بود که به طور سنتی کاربران لینوکس را (بر خلاف کاربران ویندوز یا مَک‌اواِس) کسانی شکل بدهند که با تکنولوژی بیشتر دمخور هستند. افرادی که معمولاً با القاب «هَکِر» و «گیک» شناخته می‌شوند. این نگرش در سال‌های اخیر با افزایش راحتی کار در لینوکس و گسترده شدن استفاده از بسیاری از توزیع‌ها، اعتبار خود را از دست داده‌است. لینوکس در بازار سرورها و کاربردهای ویژه (مانند پردازش تصویر و سرویس‌های وِب) پیشرفت قابل ملاحظه‌ای کرده و در حال ورود به بازار بزرگ رایانه‌های رومیزی است.

لینوکس اساس مجموعه نرم‌افزار سرور موسوم به ل.آ.م.پ ((ل)ینوکس، (آ)پاچی، (م)ای‌اس‌کیوال, (پ)رل/(پ)ی‌اچ‌پی/(پ)ایتون) را تشکیل می‌دهد که میان گسترش‌دهندگان وب محبوبیت گسترده‌ای کسب کرده‌است. بدلیل پایداری و انعطاف لینوکس، این سیستم‌عامل حضور پررنگی به عنوان سیستم‌عاملی برای کامپیوترهای کارساز دارد. بر اساس آمار در سال ۲۰۰۸، از میان ۱۰ تا از معتبرترین شرکت هاستینگ دنیا، ۵ شرکت سیستم‌عامل لینوکس را در کارسازهای وب خود بکار می‌گیرند. توزیع های لینوکس به طور گسترده ای به عنوان سیستم عامل در ابر رایانه ها استفاده می شود : از نوامبر سال 2010، از 500 سیستم برتر ، 459 مورد (91.8 ٪)تحت اجرای توزیع های لینوکس هستند. لینوکس همچنین به عنوان سیستم عامل برای سکویا آی بی ام قوی ترین ابر رایانه جهان که در سال 2011 به بهره برداری می رسد، به کار خواهد رفت .

از لینوکس همچنین بیشتر در سیستم‌های کارگذاشته استفاده می‌شود. قیمت اندک آن باعث می‌شود انتخابی ایده‌آل برای ابزارهایی مانند سیمپیوتر (رایانه‌ای که برای جمعیت کم درآمد کشورهای در حال گسترش طراحی شده) باشد.

لینوکس با داشتن محیط‌های رومیزی مانند گنوم و کی‌دی‌ای، رابط کاربری همچون اپل مکینتاش و مایکروسافت ویندوز را در کنار دیگر محیط‌های گرافیکی و رابط خط فرمان یونیکس-مانند سنتی‌اش، عرضه می‌کند. هرچند نرم‌افزارهای گرافیکی لینوکس برای بسیاری از مصارف وجود دارند، در بسیاری زمینه‌ها نرم‌افزارهای خصوصی هنوز از گستره و میزان محبوبیت بیشتری برخوردارند.

منبع:

پیشینه و مجوز سیستم عامل لینوکس

در سال ۱۹۸۳ میلادی ‏ریچارد استالمن که رئیس بنیاد نرم‌افزارهای آزاد بود پروژه گنو (GNU) را آغاز کرد. در این پروژه که یک جنبش نرم‌افزاری محسوب می‌شد برنامه‌نویسان با یکدیگر همکاری می‌کردند که این همکاری تا به حال نیز ادامه دارد.

آن زمان بیشتر ابزارهای پروژه گنو که با زبان برنامه‌نویسی سی و اسمبلی نوشته شده بود آماده کار بود و تنها یک هستهٔ مناسب و آزاد کم بود. حتی سیستم‌عامل مینیکس نیز با وجود در دسترس بودن کد منبع آن، آزاد نبود و حق نشر مخصوص داشت. کار در پروژه گنو به سمت طراحی یک هسته مناسب متمرکز می‌شد اما به نظر می‌رسید که برای ایجاد این هسته حداقل چند سال دیگر زمان نیاز است.

این تأخیر برای لینوس توروالدز قابل تحمل نبود. بنابراین خودش دست به کار شد و با الهام از کد مینیکس کار را آغاز کرد. سرانجام در ۲۵ اوت سال ۱۹۹۱ در ساعت ۲۰:۵۷ (به وقت گرینویچ) پیامی تاریخی به گروه خبری comp.os.minix از طرف لینوس توروالدز ارسال شد. او یک دانشجوی فنلاندی بود که آن زمان در دانشگاه هلسینکی درس می‌خواند.

متن پیام او چنین بود:
درود به هر کس که آن بیرون از مینیکس استفاده می‌کند. من هم‌اکنون روی سیستم‌عاملی آزاد برای رایانه‌های ‎‏AT ۳۸۶(۴۸۶)‎‏ کار می‌کنم (فقط برای سرگرمی؛ مانند پروژهٔ گنو بزرگ و حرفه‌ای نیست). از ماه آوریل کار را آغاز کرده‌ام و هم‌اکنون این سیستم‌عامل آماده‌است و کار می‌کند. دوست دارم از دیدگاه دیگران در مورد سیستم‌عاملم با خبر شوم. چه آنان که مینیکس را دوست دارند و چه آنان که دوست ندارند. چرا که سیستم‌عامل من تا حدی شبیه به مینیکس است.
در حال حاضر (۱٫۰۸)bash و(۱٫۴۰) gcc را بر روی آن دارم و چیزهای دیگری که به نظر می‌رسد همه درست کار می‌کنند. این بدان معناست که طی چند ماه آینده چیز به‌دردبخوری فراهم خواهم کرد و دوست دارم بدانم مردم بیشتر چه امکاناتی لازم دارند. به هر پیشنهاد و نظری خوش‌آمد می‌گویم اما قول نمی‌دهم که آن را انجام دهم!
لینوس (torvalds@kruuna.helsinki.fi).
پ.ن: بله این نرم‌افزار آزاد است. البته قابل انتقال بر روی انواع دیگر رایانه نیست (چرا که دستورات AT۳۸۶ را به کار می‌برد) و ممکن است غیر از سخت‌دیسک AT چیز دیگری را پشتیبانی نکند. این همه چیزی است که من دارم!
 لینوکس برخلاف مینیکس (یک سیستم‌عامل ساده نوشته شده توسط پروفسور اندرو تننبام که برای آموزش طراحی سیستم‌عامل به کار می‌رفت) که از معماری ریزهسته استفاده می‌کرد، با ایده هسته‌های یکپارچه طراحی شده بود. اولین نسخهٔ لینوکس در سپتامبر ۱۹۹۱ در اینترنت منتشر شد. دومین نسخه‌ٔ آن به فاصلهٔ کمی در اکتبر همان سال منتشر شد. از آن پس هزاران برنامه‌نویس و هکر در سراسر دنیا در این پروژه شرکت کردند. مقالهٔ «کلیسای جامع و بازار» اثر اریک ریموند مدل گسترش هسته لینوکس و نرم‌افزارهای مشابه را تشریح می‌کند. پنگوئن تاکس نشانه و مایه خوش شانسی هستهٔ لینوکس است. لینوس توروالدز مالک علامت تجاری لینوکس است که به عنوان «نرم‌افزار سیستم‌عامل رایانه برای تسهیل در استفاده و عملیات رایانه» به ثبت رسیده‌است. 

ریچارد استالمن، بنیان‌گذار پروژه گنو در سمت چپ و لینوس توروالدز، نویسندهٔ اصلی هسته لینوکس در سمت راست
مجوز

هستهٔ لینوکس و بیشتر بخش‌های گنو تحت اجازه‌نامه عمومی همگانی گنو (جی‌پی‌اِل) منتشر می‌شوند. جی‌پی‌ال لازم می‌داند که تغییرات کد منبع و کارهای مشتق شده نیز تحت مجوز جی‌پی‌ال منتشر شوند.

گنو/لینوکس 

از آنجایی که ابزارهای گنو که بخش عمدهٔ توزیع‌های لینوکس را تشکیل می‌دهند از پروژه سیستم‌عامل آزاد گنو (که بسیار سابقه‌دارتر از هستهٔ لینوکس است) ریشه گرفته‌اند، ریچارد استالمن و بنیاد نرم‌افزار آزاد درخواست کرده‌اند که سیستم ترکیب شده (از هستهٔ لینوکس و ابزارهای گنو) بدون توجه به نام توزیع‌اش، «گنو/لینوکس» خوانده شود.

برخلاف این که بعضی از توزیع‌ها (مانند «گنو/لینوکس دبیان») از این نام استفاده می‌کنند، بسیاری تنها به گفتن «لینوکس» اکتفا می‌کنند. تفاوت بین هستهٔ توروالدز و سیستمی که شامل این هسته است، همیشه باعث سردرگمی می‌شود و نام‌گذاری همچنان بحث‌انگیز باقی مانده‌است.


منبع:
ویکی پدیا

سیستم عامل لینوکس

برای شروع بهتر است شما شناخت مختصر در خصوص سیستم عامل لینوکس داشته باشید :). از این رو اولین پست این وبلاگ را به معرفی این سیستم عامل اختصاص میدم و سعی میکنم بسیار مختصر باشد، مطالب دیگر در پست های بعدی آورده میشود. در پست های ابتدایی وبلاگ بیشتر به معرفی این سیستم عامل اختصاص میپردازم و به مرور مطالب در خصوص موضاعات گوناگون ریز میشه -:). 
لینوکس (به انگلیسی: Linux) یا گنو/لینوکس (به انگلیسی: GNU/Linux) به خانواده‌ای از سیستم‌عامل‌های شبه یونیکس اطلاق می‌شود که از هسته‌ی لینوکس استفاده می‌کنند که معروف‌ترین نمونه از نرم‌افزار آزاد و متن‌باز شناخته می‌شود. لینوکس قابل نصب بر روی انواع سخت‌افزارهاست، از ساعت (Linux Watch)، تلفن‌های همراه، تبلت‌ها، مسیریاب‌ها، و کنسول‌های بازی گرفته تا رایانه‌های رومیزی، رایانه‌های بزرگ و ابررایانه‌ها. به مجموعه‌ای از نرم‌افزارهای بنا شده بر اجزای گفته شده توزیع لینوکس (linux distribution) می‌گویند که به طور معمول شامل ابزارهای گسترش نرم‌افزار، پایگاه‌های داده، سرویس دهنده‌های وب مثل آپاچی، محیط‌های رومیزی مانند گنوم و کی‌دی‌ای و اکس‌اف‌سی‌ای و مجموعه‌های اداری مانند اُپن آفیس هستند. در ابتدا لینوکس برای استفادهٔ ریزپردازنده‌ها با معماری ۸۰۳۸۶ اینتل طراحی شده بود؛ اما امروزه انواع گوناگون معماری‌ها را پشتیبانی می‌کند و در انواع و اقسام وسایل از کامپیوترهای شخصی گرفته تا ابررایانه‌ها و تلفن‌های همراه به کار می‌رود. این سیستم‌عامل که در ابتدا بیشتر توسط افراد مشتاق گسترش پیدا می‌کرد و به کار گرفته می‌شد، توانسته است پشتیبانی شرکت‌های سرشناسی چون آی‌بی‌ام و هیولت-پاکارد را به دست آورد و با بسیاری از نسخه‌های خصوصی یونیکس رقابت کند. طرفداران لینوکس و بسیاری از تحلیل‌گران این موفقیت را ناشی از استقلال از فروشنده، کم‌هزینه بودن پیاده‌سازی، سرعت بالا، امنیت و قابلیت اطمینان آن می‌دانند.

منبع: